فشار خون و کار کلیه
فشار بالا معمولاً نشانه‌ای ندارد و کلیه هم در مراحل اول بی‌صدا آسیب می‌بیند. این صفحه می‌گوید فشار چطور درست سنجیده می‌شود، این دو چه ربطی به هم دارند و کدام آزمایش‌ها لازم است.
فشار خون چیست؟
فشار خون را با دو عدد می‌نویسند. عدد اول بالاترین فشار هنگام تپیدن قلب است و عدد دوم پایین‌ترین فشار هنگام استراحت قلب.
معمولاً فشار بالا در این حالت‌ها گفته می‌شود:
- ۱۴۰ روی ۹۰ یا بالاتر، وقتی در مطب یا درمانگاه اندازه گرفته شود
- ۱۳۵ روی ۸۵ یا بالاتر، وقتی در خانه اندازه گرفته شود
یک عدد بالا برای تشخیص کافی نیست. ممکن است از شما بخواهند چند روز در خانه فشارتان را بگیرید، چند روز یا چند هفته بعد دوباره بیایید، یا دستگاهی را ۲۴ ساعت همراه داشته باشید. طرز اندازه‌گیری در راهنمای بیمار آمده است.
چرا مهم است؟
فشار بالا به رگ‌ها، قلب، مغز، کلیه و چشم فشار می‌آورد. اگر درمان نشود، خطر حملهٔ قلبی، سکته، نارسایی قلب، بیماری کلیه و زوال عقل عروقی را بیشتر می‌کند. حتی پایین آوردن کم فشار خون هم این خطر را کم می‌کند.
افزایش سن، سابقهٔ خانوادگی، غذای پرنمک، اضافه‌وزن، سیگار، الکل و استرس طولانی شانس فشار بالا را زیاد می‌کنند.
چه کاری کمک می‌کند؟
- کم کردن نمک غذا
- تغذیهٔ سالم و کم کردن وزن، اگر اضافه‌وزن دارید
- دست‌کم ۱۵۰ دقیقه ورزش در هفته
- ترک سیگار، و زیاده‌روی نکردن در الکل و کافئین
اگر فشار خیلی بالا باشد، خطر عوارض زیاد باشد یا فشار با این تغییرها پایین نیاید، پزشک دارو می‌نویسد. گاهی برای کنترل فشار به بیش از یک دارو نیاز است. نوع دارو به فشار، سن و شرایط شما بستگی دارد.
فشار و قند چه ربطی به کلیه دارند؟
بیماری مزمن کلیه یعنی کلیه‌ها کمتر از حد لازم کار می‌کنند. فشار بالا به رگ‌های ریز کلیه فشار می‌آورد و قند بالا صافی‌های کلیه را خراب می‌کند. چربی بالا، عفونت کلیه، التهاب کلیه، انسداد مسیر ادرار و مصرف طولانی بعضی داروها هم می‌توانند علت باشند.
در مراحل اول معمولاً نشانه‌ای نیست و بیماری اغلب در آزمایش خون یا ادراری پیدا می‌شود که برای کار دیگری انجام شده است. در مراحل پیشرفته‌تر این‌ها ممکن است دیده شوند:
- خستگی
- ورم مچ پا، پا یا دست
- تنگی نفس
- تهوع
- خون در ادرار
کدام آزمایش‌ها؟
کراتینین و اوره در خون، و آزمایش ادرار، کار کلیه را نشان می‌دهند. اگر فشار بالا یا دیابت دارید، ممکن است پزشک این آزمایش‌ها را مرتب بخواهد تا مشکل زود پیدا شود.
بیماری مزمن کلیه علاج ندارد، ولی درمان می‌تواند نشانه‌ها را کم کند و جلوی بدتر شدن آن را بگیرد. بسیاری از بیماران سال‌ها با آن زندگی می‌کنند و از کار افتادن کامل کلیه‌ها شایع نیست. درمان بر کنترل فشار و چربی، تغییر سبک زندگی و پیگیری منظم استوار است.
پرسش‌های پرتکرار
سردرد نشانهٔ فشار بالاست؟
فشار بالا معمولاً نشانه‌ای ندارد و فقط گاهی سردرد یا تاری دید می‌آورد. تنها راه فهمیدن آن اندازه‌گیری است، نه حال شما.
فشارم در مطب بالاست ولی در خانه نه.
برای همین گاهی اندازه‌گیری چندروزهٔ خانگی یا دستگاه ۲۴ ساعته خواسته می‌شود. عددهایتان را یادداشت کنید و به پزشک نشان بدهید.
مسکن برای کلیه ضرر دارد؟
مصرف طولانی و منظم بعضی مسکن‌ها، مثل داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، می‌تواند به کلیه آسیب بزند. اگر مرتب مسکن می‌خورید، به پزشک بگویید.
گام اول، یک گفت‌وگوی آرام.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. جواب‌های قبلی و فهرست داروهایتان را هم آماده کنید.